Kotak Mahindra Bank Success Story :
देशातील सर्वात मोठी खाजगी बँक, कोटक महिंद्रा बँकेचे संस्थापक उदय कोटक यांना ‘व्यापार आणि उद्योग’ श्रेणीत पद्मभूषण पुरस्कार जाहीर करण्यात आला आहे. भारतीय बँकिंग आणि वित्त क्षेत्रात प्रचंड योगदानाबद्दल त्यांना प्रजासत्ताक दिनाच्या पूर्वसंध्येला हा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला पण, तुम्हाला माहिती आहे का की देशातील सर्वात मोठे बँकर म्हणून ओळखले जाणारे उदय कोटक यांचं स्वप्न वेगळंच होतं. होय, उदय कोटक यांना बँकर नव्हे तर क्रिकेटर बनायचं होतं.
आजच्या काळात कोटक महिंद्रा बँक ही देशातील आघाडीच्या बँकांपैकी मानली जाते आणि संस्थापक उदय कोटक देशातील सर्वात यशस्वी व श्रीमंत बँकर्सपैकी आहेत. पण कोटक बालपणी बँकर बनायचं स्वप्न पाहत नव्हे तर उलट त्यांना क्रिकेटर बनायचं होतं. पण तरुण वयातील एका अपघाताने संपूर्ण परिस्थिती तसेच त्यांचे स्वप्न भंगले आणि यानंतर, कोटक महिंद्रा बँक अस्तित्वात आली.
क्रिकेटच्या बॉलने अख्खं आयुष्य बदललं
15 मार्च 1959 रोजी गुजराती व्यावसायिक कुटुंबात उदय कोटक यांचा जन्म झाला. लहानपणापासूनच कोटक एक उत्सुक क्रिकेटपटू आणि शैक्षणिकदृष्ट्या प्रवीण होते. क्रिकेटमध्ये करिअर करण्याचे स्वप्न पाहताना त्यांनी 1970 च्या दशकात दिग्गज क्रिकेट प्रशिक्षक रमाकांत आचरेकर यांच्याकडून प्रशिक्षण घेतले. मास्टर ब्लास्टर सचिन तेंडुलकर यांनीही त्यांचे मार्गदर्शन केले. सर्व काही व्यवस्थित चाललं होतं, पण वयाच्या 20 व्या वर्षी असं काही घडलं की ज्यामुळे उदय कोटक यांचे क्रिकेटर बनायच्या स्वप्नावर पाणी फेरले.
20 वर्षीय उदय कोटक क्रिकेट मैदानावर खेळत असताना अचानक एक वेगवान चेंडू बॅटऐवजी डोक्यावर लागला, आणि कोटक बेशुद्ध पडले. त्यांना उपचारासाठी तातडीने रुग्णालयात नेण्यात आले, जिथे डॉक्टरांनी शस्त्रक्रिया करण्याचा सल्ला दिला. यानंतर, उदय कोटकने क्रिकेट मैदानाचा निरोप घेतला. पण त्यांच्या कुटुंबाच्या कापूस व्यापार व्यवसायात सामील होण्याऐवजी त्यांनी वेगळ्या खेळपट्टीवर खेळण्याचा निर्णय घेतला आणि बँकिंग क्षेत्रात प्रवेश केला.
कोटक महिंद्रा बँकेचा जन्म कसा झाला?
सिडेनहॅम कॉलेजमधून पदवी प्राप्त केली आणि नंतर जमनालाल बजाज इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेंट स्टडीजमधून उदय कोटक यांनी एमबीए केले. कौटुंबिक व्यवसायाच्या पलीकडे विस्तार करण्याचा निर्धार करून त्यांनी वयाच्या 26 व्या वर्षी कोटक महिंद्रा बँकेची स्थापना केली, पण यापूर्वी 1985 मध्ये कोटक कॅपिटल मॅनेजमेंट फायनान्स लिमिटेडद्वारे बिल डिस्काउंटिंग सेवा सुरू केली होती.
30 लाखात सुरु केली कोटक महिंद्रा बँक
कोटक महिंद्रा बँकेने अलीकडेच 40 वर्ष पूर्ण केली. सध्या उदय कोटक कार्यकारी भूमिका बजावत नसले तरी संचालक मंडळावर कार्यरत आहेत. चाळीस वर्षांपूर्वी मर्यादित भांडवल, एक अद्वितीय दृष्टीकोन, आणि जेव्हा ‘स्टार्टअप’ हा शब्दही लोकांच्या परिचयाचा नसताना आनंद महिंद्रा यांच्या पाठिंब्याने उदय कोटक यांनी भारतातील सर्वात विश्वासार्ह वित्तीय संस्थांपैकी एकाची स्थापना केली. उदय कोटक यांनी वित्तीय सेवा प्रदाता म्हणून 30 लाख रुपये भांडवलाने सुरू केलेली कोटक महिंद्रा बँकेचे बाजार मूल्य 83,904.57 कोटी रुपये झाले आहे.
